حکم ساز هنگ درام مرجع تقلید آیةالله العظمی مکارم شیرازی (مدّظلّه)

جواب:بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم
السَّلاَمُ عَلَى مَهْدِيِّ الْأمَمِ وَ جَامِعِ الْكَلِم
وَٱلسَّلَامُ عَلی عِبادِالله
با تشکر از اعتمادتان به سایت انهار
بزرگوار
ساز «هنگ‌درام» (Hang Drum) سازی است که صدایی آرام‌بخش، شبیه به صدای آب یا طنین زنگ‌های قدیمی دارد و در سال‌های اخیر بسیار محبوب شده است.
در پاسخ به نظر دین و مراجع عظام تقلید درباره این نوع سازها، باید به یک قاعده‌ی کلی و بسیار مهم در فقه شیعه توجه کرد:

{۱} قاعده‌ی کلی:
«نوع استفاده» مهم است نه «نوع ساز» تقریباً تمام مراجع بزرگوار تقلید (از جمله آیات عظام امام خامنه‌ای، سیستانی، مکارم شیرازی و...) معتقدند که آلات موسیقی به دو دسته تقسیم می‌شوند:
۱- آلات مختص به لهو و لعب:
سازهایی که غالباً در مجالس فساد و گناه به کار می‌روند.
۲- آلات مشترک:
سازهایی که هم می‌توان با آن‌ها آهنگ‌های آرام، علمی، معنوی و ورزشی نواخت و هم آهنگ‌های مبتذل.

{۲} حکم خاص «هنگ‌درام»
ساز «هنگ‌درام» به دلیل ساختار و نوع صدایش، از نظر اکثر کارشناسان و فقها جزو آلات مشترک محسوب می‌شود. بنابراین حکم آن دایر مدار (و بسته به) نوع استفاده است:

اگر نواختن آن به گونه‌ای باشد که:
۱. باعث تحریک شهوت شود.
۲. مناسب با مجالس رقص و گناه (لهو و لعب) باشد.
۳. انسان را از یاد خدا غافل کند.
در این صورت نواختن و گوش دادن به آن «حرام» است.

اما اگر نواختن آن به صورت ذیل باشد:
۱. آهنگی آرام و ملایم باشد.
۲. برای آرامش روان، مطالعه، ورزش یا استفاده در تیتراژهای علمی و معنوی باشد.
۳. به گونه‌ای نباشد که در مجالس فساد نواخته می‌شود.
در این صورت نواختن و گوش دادن به آن «جایز و بدون اشکال» است.

{۳} نظر خاص برخی از مراجع (به طور اجمال):
آیةالله العظمی شهید امام خامنه‌ای:
اگر از نوع موسیقی لهوی مضلّ عن سبیل الله (گمراه کننده از راه خدا) نباشد، اشکال ندارد. تشخیص آن به عهده خودِ مکلّف است.
آیةالله العظمی سیستانی: اگر به شیوه‌ای نواخته شود که مناسب مجالس خوش‌گذرانی و عیاشی نباشد، حرام نیست.
آیةالله العظمی مکارم شیرازی: موسیقی‌هایی که متناسب با مجالس فساد باشد حرام است و غیر آن جایز است.

نتیجه‌گیری:
از آنجا که صدای هنگ‌درام ذائتاً بسیار آرام است و معمولاً برای مدیتیشن، تمرکز و موسیقی‌های متن استفاده می‌شود، اگر در مسیر گناه و ابتذال به کار گرفته نشود، نواختن آن از نظر شرعی حرام نیست. والله عالم.
امیدوارم این توضیح روشن و شفاف برای شما، مکفی و مفید باشد.

اَللّهُمَّ‌‌عَجِّل‌‌لِوَلیِّکَ‌الفَرَجَ‌‌وَالْعافِیَة وَالنَّصْرَ
اَللّهُمَ صَلَّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد وَ عَجِّل فَرَجَهُم
وَ اَهلِک وَ الْعَنْ أعْدائَهُم أجْمَعِین.