سؤال 182: شخصي در چند سال قبل مغازه اي را به مبلغ يك هزار و دويست تومان فروخته كه مبلغ هشت صد تومان آن نقد و بقيه پس از انتقال سند پرداخت شود (البته اين معامله بدون اجراي بيعانه بوده است) طبق ادعاي بايع واستشهاد چهار نفر، بايع پس از چند روز از انجام اين معامله پشيمان شده و به مشتري هم گفته است، مشتري هم قبول كرده است منتهي به مشتري گفته صرف نظر از بيع تا هر وقت مي خواهي در اين مغازه بمان؛ الان پس از چند سال مشتري مغازه را به شخص سومي فروخته است و بايع مي گويد: تو به همان پول كه فروخته اي به خود من بده. اولاً آيا مشتري حق فروش دارد يانه؟ ثانياً آيا بايع مي تواند جلوي معامله با شخص سوم را بگيرد و بگويد هرچه او مي خرد به همان مقدار مغازه را از تو خريداري مي كنم؟
جواب: اگر بعد از انجام معامله اول (باانشاء لفظي معبر يا معاطات) آن را اقاله نكرده اند فروشنده اول حق جلوگيري از معامله دوم را ندارد.
سؤال183: كسي به يك نفر يك باب خانه ي كلنگي فروخته و چهار صد هزار توان به عنوان بيعانه داشته ولي قبل از تنظيم سند و قطعي شدن معامله ملك از رونق افتاده و خريدار از اجام معامله منصرف شده و بيعانه را طلب كرده فروشنده هم قبول كرده اما قادر نبوده يك دفعه مبلغ مزبور را پرداخت نمايد و از مشتري خواهش كرده كه اين مبلغ را در مدت سه ماه دريافت كند ولي خريدار قبول نكرده آيا خريدار مي تواند و حق دارد كه توسط دادگستري بايع را به مبلغ ششصد هزار تومان ملزم نمايد؟
جواب: در صورتي كه فروشنده راضي به فسخ معامله شده خانه به او بر مي گردد و خريدار بيش از مبلغي را كه به او پرداخته حق ندارد.